Alkole bağlı karaciğer hastalığı (ALD), dünya genelinde ölüm ve karaciğer nakillerinin başlıca nedenlerinden biri olarak giderek büyüyen bir sağlık sorununa dönüşüyor. Sadece 2022 yılında ABD’de ALD’nin yıllık maliyeti 31 milyar doları bulurken, 2040’ta bu rakamın 66 milyar dolara çıkabileceği öngörülüyor. Tedavi seçeneklerinin sınırlı olması, bilim insanlarını yeni biyolojik hedefler aramaya yöneltiyor.
California Üniversitesi San Diego Tıp Fakültesi’nden araştırmacılar, kronik alkol kullanımının bağırsakta önemli bir hücresel sinyal proteininin üretimini engellediğini ortaya koydu. Bu protein, bakterilerin bağırsak dışına çıkmasını önleyen bir bariyer görevi görüyor. Onun eksikliğinde bağırsak bakterileri karaciğere daha kolay ulaşıyor ve alkolün neden olduğu hasarı ağırlaştırıyor.
Araştırmada, insan karaciğer biyopsileri ve fare modelleri incelendi. Bulgular, alkolün mAChR4 adı verilen proteinin ifadesini azalttığını, bunun da bağışıklık sistemine zararlı bakterileri tanıtmakta kritik rol oynayan özel yapılar olan GAP’lerin oluşumunu engellediğini gösterdi. Bu durum, karaciğerin daha savunmasız hale gelmesine yol açıyor.
Bilim insanları, mAChR4’ün kimyasal olarak aktive edilmesi ya da ilgili sinyal yollarının hedeflenmesiyle GAP oluşumunun yeniden sağlanabileceğini ve bunun da ALD’ye karşı direnç kazandırabileceğini belirtti. Bu yaklaşım, alkolün neden olduğu karaciğer hasarını azaltmak için umut verici bir strateji olarak değerlendiriliyor.
Dikkat çekici bir diğer bulgu ise, mAChR4 proteininin sadece bağırsakta değil, öğrenme, alışkanlıklar ve bağımlılık gibi süreçleri yöneten beyin bölgelerinde de rol oynaması. Şizofreni için klinik denemelerde kullanılan bazı ilaçların bu protein üzerinden etki ettiği biliniyor. Araştırmacılar, bu ilaçların hem alkol bağımlılığı hem de ALD tedavisinde yeniden kullanılabileceğini, ancak bunun için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
