Antikanser Ajanını Aktive Eden Ultrason

Platin kompleksleri, kansere karşı en yaygın kullanılan ilaçlar arasındadır. Başarılı sonuçlar verir, ancak ciddi yan etkileri vardır. Almanya, Ruhr Üniversitesi Bochum Kimya ve Biyokimya Fakültesi'nden Dr. Johannes Karges liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi, tümör dokusunda biriken ve burada ultrason dalgaları tarafından aktive edilen bir kompleks geliştirdi. Böylece hücreye zarar veren etkisi, yalnızca gerçekten istendiği yerde ortaya çıkıyor. Karges, “Önceki araştırmalar, dokuya yalnızca birkaç milimetre derinlikte nüfuz edebilen ışık aktivasyonlarına dayanıyordu, şimdi ise vücudun birkaç santimetre derinliğine nüfuz eden ultrason aktivasyonu ile bir tedavi yöntemi geliştirdik.” diyor. Bu, büyük ve derin yerleşimli tümörler için bile birkaç yan etki ile tedaviyi mümkün kılabilir. Araştırmacılar sonuçlarını 24 Mart 2023 tarihli Angewandte Chemie International Edition dergisinde yayınladılar.

Platin (II) kompleksleri sisplatin, oksaliplatin ve karboplatin en sık kullanılan kanser ilaçları arasındadır. Klinik başarıları mide bulantısı, kusma, böbrek hasarı ve kemik iliği baskılanması gibi ciddi yan etkilerle gelir. Bu sınırlamaların üstesinden gelmek için, son yıllarda platin (IV) kompleksi ön ilaçlarının geliştirilmesine büyük araştırma çabaları sarf edildi. Johannes Karges, “Bu ön ilaçlar kararlı ve etkisizdir, bu nedenle tamamen zararsızdırlar. Sağlıklı dokuda bu şekilde kalmaları gerekiyor. Ancak kanser dokusunda hızla terapötik olarak aktif platin(II) komplekslerine dönüştürülmeleri de gerekiyor.” diye açıklıyor.

Metal kompleksinin indirgenmesi için enerji gerekiyor. Önceki çalışmalar ultraviyole, mavi veya kırmızı ışıkla aktivasyon bildirdi. Johannes Karges, “Sorun şu ki, ışık vücudun derinliklerine yalnızca bir santimetreden daha az nüfuz edebiliyor ve bu nedenle pek çok tümöre ulaşamıyor.” diyor. Bu sınırlamanın üstesinden gelmek için ekibi, ilk kez platin (IV) kompleks ön ilaçları ultrason ışıması ile seçici olarak aktive edilebilen sonosensitizörlerle birleştirdi.

Terapötik olarak etkili bir kompleks geliştirmek için araştırmacılar, platin (IV) kompleksi ön ilaçlarını ve sonosensitizörleri hemoglobin içinde nanopartiküller oluşturmak üzere birlikte kapsüllediler. Johannes Karges, “Nanopartiküllerin, kan dolaşımına enjekte edildikten sonra bir fare bağırsak tümöründe seçici olarak biriktiğini gözlemleyebildik, böylece hedefe yönelik tedaviyi destekledik. Ultrasonla ışınlamadan sonra, platin (IV) ön ilacı tümör bölgesinde aktive edildi, hücreler için toksik olan sisplatin salınımını tetikledi ve tümörü neredeyse tamamen yok etti.” diye ekliyor.