Dünya genelinde çocuklara yönelik aşılama çalışmaları son 20 yılda durma noktasına geldi; bazı ülkelerde ise geriye gidiyor. The Lancet dergisinde yayımlanan küresel bir çalışmaya göre, kızamık, verem ve çocuk felci gibi ölümcül hastalıklara karşı bağışıklık kazandıran aşıların uygulanmasında ciddi düşüşler yaşanıyor. Covid-19 pandemisi, bu durumu daha da kötüleştirerek milyonlarca çocuğun savunmasız kalmasına neden oldu.
Eşitsizlikler Derinleşti Salgın Riski Arttı
Araştırmacılar, aşıya erişimdeki küresel eşitsizliklerin, Covid kaynaklı aksamaların ve artan aşı karşıtlığının bu gerilemenin temel nedenleri olduğunu belirtiyor. Özellikle Sahra Altı Afrika ve Güney Asya’da 2023 itibarıyla yaklaşık 16 milyon çocuk hiç aşılanmadı. Uzmanlar, bu durumun kızamık, difteri ve çocuk felci gibi önlenebilir hastalıklarda salgın riskini ciddi biçimde artırdığını vurguluyor.
Aşılanma oranlarındaki düşüş yalnızca düşük gelirli ülkelerle sınırlı değil. Avrupa, ABD ve diğer yüksek gelirli ülkelerde de aşı kapsayıcılığında azalma gözlemleniyor. Oxford Aşı Grubu Direktörü Prof. Sir Andrew Pollard, bu düşüşlerin durdurulmazsa daha fazla çocuğun hastaneye yatmak zorunda kalacağını, kalıcı hasarlar göreceğini ya da hayatını kaybedeceğini belirtti. Küresel sağlık fonlarındaki kesintiler ise sorunu daha da derinleştiriyor.
Krizlere Savaşlara ve Yanlış Bilgilere Karşı Mücadele
Uzmanlar, iç savaşlar, siyasi istikrarsızlıklar ve dış yardım bütçelerindeki kesintilerin aşıya erişimi zorlaştırdığını ifade ediyor. University College London’dan Dr. David Elliman, bilim yerine yanlış bilgilere dayanan politikaların da bu duruma katkıda bulunduğunu söyledi. Dünya genelinde çocukların hayati aşıları alabilmesi için sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi, yanlış bilgilerin önüne geçilmesi ve tüm ülkelerin iş birliği içinde çalışması gerektiği vurgulanıyor.
1974’ten bu yana dünya genelinde 4 milyardan fazla çocuk aşılandı ve bu sayede yaklaşık 150 milyon ölüm önlendi. Ancak 2010’dan bu yana ilerleme durdu. Araştırmanın başyazarı Dr. Jonathan Mosser, çocukluk çağı aşılamalarının en güçlü ve en maliyet-etkin sağlık müdahalelerinden biri olduğunu hatırlatarak, tüm çocukların bu hayati korumadan eşit şekilde faydalanması gerektiğini savundu. Araştırmacılar, bu kötü gidişatın tersine çevrilebilmesi için acil ve koordineli küresel çabalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
