St.Louis'deki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki
bilim adamları, SARS-CoV-2 virüsünü hedef alan, burun yoluyla tek dozda
verilebilen ve yeni koronavirüse duyarlı farelerde enfeksiyonu önlemede etkili
olan bir aşı geliştirdiler.
Araştırmacılar daha sonra aşıyı primatlarda ve insanlarda
COVID-19 enfeksiyonunu önlemede güvenli ve etkili olup olmadığını görmek için
test etmeyi planlıyor. Çalışma, Cell dergisinde çevrimiçi olarak yayımlandı. Geliştirilmekte
olan diğer COVID-19 aşılarının aksine, bu aşı genellikle enfeksiyonun ilk yeri
olan burun yoluyla verilir. Yeni çalışmada araştırmacılar, burun yolunun
vücutta güçlü bir bağışıklık tepkisi yarattığını, ancak özellikle burun ve
solunum yolunda etkili olduğunu ve enfeksiyonun vücutta tutunmasını
engellediğini buldular.
Herbert S. Gasser Tıp Profesörü ve moleküler mikrobiyoloji,
patoloji ve immünoloji profesörü, kıdemli yazar Michael S. Diamond, MD, Ph.D.
"Burun iç astarı ve üst solunum yolundaki hücrelerde güçlü bir bağışıklık
tepkisi ve bu virüsün neden olduğu enfeksiyona karşı derin bir koruma görmekten
mutluluk duyduk. Bu fareler hastalıktan iyi korunmuştu. Ayrıca farelerin
bazılarında, farede virüse meydan okunduktan sonra herhangi bir enfeksiyon
belirtisinin olmadığı, sterilize edici bağışıklığa dair kanıtlar gördük."
dedi.
Aşıyı geliştirmek için araştırmacılar, koronavirüsün başak
proteinini, soğuk algınlığına neden olan adenovirüs içine yerleştirdiler. Ancak
bilim adamları, adenovirüsü değiştirerek onu hastalığa yol açamaz hale getirdi.
Zararsız adenovirüs, sivri uçlu proteini burun içine taşır ve vücudun
hastalanmadan SARS-CoV-2 virüsüne karşı bir bağışıklık savunması oluşturmasını
sağlar. Nazal vermenin ötesinde başka bir yenilikte, yeni aşı, ona karşı
antikor oluşturmaya en uygun olan spesifik bir şekilde stabilize eden başak
proteinine iki mutasyon katıyor.
Yardımcı kıdemli yazar David T. Curiel, MD, Ph.D. "Adenovirüsler,
COVID-19 ve Ebola virüsü ve tüberküloz gibi diğer bulaşıcı hastalıklar için
birçok araştırma aşısının temelini oluşturuyor ve iyi güvenlik ve etkinlik
kayıtlarına sahipler, ancak bu aşıların burundan uygulanmasıyla ilgili çok
fazla araştırma yapılmadı. COVID-19 için geliştirilmekte olan diğer tüm
adenovirüs aşıları, kola veya uyluk kasına enjeksiyonla verilir. Burun yeni bir
yoldur, bu nedenle sonuçlarımız şaşırtıcı ve umut vericidir. Tek bir dozun
böylesine sağlam bir sonuç vermesi de önemlidir. Tam koruma için iki doz
gerektiren aşılar daha az etkilidir çünkü bazı insanlar çeşitli nedenlerle
ikinci dozu asla almazlar. " dedi.
Burun yoluyla verilen FluMist adında bir grip aşısı, canlı
influenza virüsünün zayıflatılmış bir formunu kullanır. Bunun tersine, bu
çalışmadaki yeni COVID-19 burun içi aşısı, replikasyon yapabilen canlı bir
virüs kullanmıyor, bu da onu muhtemelen daha güvenli hale getiriyor.
Araştırmacılar, farelere uygulanan bu aşıyı iki şekilde
karşılaştırdılar(Burunda ve kas içi enjeksiyon yoluyla). Enjeksiyon, zatürreyi
önleyen bir bağışıklık tepkisi oluştururken, burun ve akciğerlerdeki
enfeksiyonu engellemedi. Böyle bir aşı, COVID-19'un şiddetini azaltabilir,
ancak enfeksiyonu tamamen engellemeyecek veya enfekte kişilerin virüsü
yaymasını engellemeyecektir. Bunun aksine, nazal uygulama yolu hem üst hem de
alt solunum yollarında (burun ve akciğerler) enfeksiyonu önledi ve aşılanan
kişilerin virüsü yaymayacağını veya vücudun başka bir yerinde enfeksiyon
geliştirmeyeceğini düşündürdü.
Araştırmacılar, çalışmanın umut verici olduğunu söyledi
ancak aşının şimdiye kadar yalnızca farelerde çalışıldığı konusunda uyardılar.
