Nature'da yayınlanan yakın tarihli bir Iowa Üniversitesi(UI)
çalışmasına göre yeniden tasarlanmış bir fare modeli, koku duyusunun kaybı dâhil,
hem şiddetli COVID-19 (akciğer hasarı, kan pıhtıları, anormal kan damarları ve
ölüm) hem de daha hafif hastalık semptomları geliştirebilir.
Çalışma ayrıca, COVID-19'dan iyileşen bir hastanın iyileşen
plazmasının fareleri ölümcül hastalığa karşı koruduğunu da gösterdi. Bulgular,
K18-hACE2 fare modelinin COVID-19 hastalık semptomlarının bir spektrumunu
anlamak ve yeni tedaviler geliştirmek ve test etmek için yararlı olduğunu
göstermektedir.
COVID-19 bu yılın başlarında dünyaya yayılmaya başladığında,
UI araştırmacıları Ph. D. MD, Stanley Perlman ve MD, Paul McCray SARS'ı
incelemek için on yıl önce oluşturdukları bir fare modelinin, ilgili yeni
hastalığı anlamak ve potansiyel tedavileri test etmek için paha biçilmez bir
araç olabileceğini fark ettiler. Yeni çalışmada Perlman, McCray ve
meslektaşları, şu anda Jackson Laboratories'den kolayca temin edilebilen bu
K18-hACE2 farelerinde SARS-CoV-2 enfeksiyonunun etkilerinin ayrıntılı bir
karakterizasyonunu sunuyor.
Virüsün yüksek dozuyla oluşturulan enfeksiyon, şiddetli
akciğer hasarı, vaskülit olarak bilinen kan damarlarındaki anormallikler, kan
pıhtıları ve ölüm dâhil olmak üzere şiddetli COVID-19 hastalarında görülen
birçok hastalık belirtisini üretti.
UI’de McCray, pediatri-pulmonoloji ve mikrobiyoloji ve
immünoloji profesörü ve Roy J. Carver Akciğer araştırmaları kürsüsü başkanı McCray,
"Fare, spektrumun en şiddetli ucunda olan oldukça güçlü bir akciğer
hastalığı geliştiriyor. Bu da bize, COVID ile akciğer hastalığı ile neler olup
bittiğini araştırma fırsatı veriyor. Ayrıca, bu hastalıktan ölen kişilerde
genellikle koronavirüs enfeksiyonları için alışılmadık bir durum olan vaskülit
var ve farelerin karaciğer, akciğer ve beyinde vaskülit belirtileri
geliştirebileceğini bulduk " diyor.
Özellikle ilginç bir bulgu, enfekte farelerin koku alma
duyularını kaybetmesiydi. Anosmi olarak da bilinen bu etki, COVID-19 alan
kişilerin büyük bir kısmında görülür, ancak tam olarak anlaşılamamıştır. Çalışma,
iyileşen plazma ile tedavi edilen ve ardından SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile
enfekte olan K18-hACE2 farelerinin enfeksiyona yenik düşmediğini gösterdi. Ancak,
hafif hastalığı olan birçok enfekte hasta gibi ana semptom olarak koku kaybı
vardı.
Nazal pasajdaki hücrelerin daha fazla araştırılması,
anosminin ilk enfeksiyondan ve kokuyu algılayan komşu duyu nöronlarının
işlevini desteklemeye yardımcı olan bir hücre türünün hasarından kaynaklandığını
ortaya koydu.
Mark Stinski Viroloji Kürsüsünden ve UI’de pediatri,
mikrobiyoloji ve immünoloji profesörü Perlman, "Koku veya tat duyusu
kaybı, COVID-19 olan hastaların büyük bir kısmında meydana gelir. Çoğu insanda
koku alma duyusu oldukça hızlı bir şekilde düzelir ancak bazılarında düzelmez. Bu fare modeli, bunun nasıl olduğu hakkında
daha fazla bilgi edinme olasılığını ortaya çıkarır ve eğer insanların koku alma
duyularını neden kaybettiklerinin mekanizmalarını anlayabilirsek, bu insanları
tedavi edebiliriz" diyor.
