Yeni hastalık modelleri, sosyal distansiyon Tüberküloz(TB)
enfeksiyonlarında felakete yol açabileceğini gösterdi.
Çarşamba günü yayımlanan yeni araştırmaya göre Covid-19 nedeniyle
küresel kilitlenme tüberküloz vakalarında yıkıcı bir artış riskiyle karşı
karşıya, 2025 yılına kadar dünyanın en büyük bulaşıcı katilinden yaklaşık 1,4
milyon ek ölüm bekleniyor.
Normalde hastaların akciğerlerine saldıran bakteriyel bir
enfeksiyon olan TB, büyük ölçüde tedavi edilebilir, ancak yine de her yıl
yaklaşık 10 milyon kişiyi enfekte eder. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, 2018’de 200.000'den
fazla çocuk da dâhil olmak üzere yaklaşık 1,5 milyon insanın ölümüne neden
oldu. Etkili ilacı bulunduğundan, dünyanın TB cevabı mümkün olduğunca çok
hastanın test edilmesine ve tedavisine odaklanmıştır.
Ancak Covid-19 hükümetleri nüfusları evlerine kapanmaya
zorladığında, yeni hastalık modelleri, sosyal mesafenin TB enfeksiyonlarında etkisinin
yıllarca sürebileceği felakete yol açabileceğini gösterdi. Bunun nedeni, sosyal
uzaklığın sağlık çalışanlarının savunmasız nüfusu test etmesini ve hastaların
devam eden tedavilere erişmesini imkânsız hale getirmesidir.
Stop TB Ortaklığı'nın yöneticisi Lucica Ditiu, “İlaçlara ve
tedaviye rağmen, henüz sona erdirmeye henüz yakın bile değiliz ve TB en büyük
bulaşıcı hastalık katili olmaya devam ediyor. Covid bizi çok sert vurdu. Ne
kadar çok insanı teşhis ve tedavi etmezsek önümüzdeki yıllarda daha fazla sorun
yaşayacağız. ” dedi.
Imperial College London'daki epidemiyologlarla ortaklaşa
geliştirilen modeller, yüksek görülme oranına sahip üç ülkeden(Hindistan, Kenya
ve Ukrayna) TB çalışma verilerini kullandı. İki aylık küresel bir kısıtlanmanın,
önümüzdeki beş yıl içinde küresel olarak 1,8 milyondan fazla ek TB
enfeksiyonuna ve tahmin edilen 340.000 ölüme yol açabileceğini gösterdiler.
Ancak ülkeler testlerini ve tedavilerini hızla yeniden uygulayamazlarsa,
modeller işlerin çok daha kötüye gideceğini gösterdi. Örneğin, üç aylık bir
kilitlenme ve ardından 10 aylık bir “iyileşme” dönemi, 2025 yılına kadar altı
milyon ek enfeksiyon ve 1,4 milyon TB ölümüne neden olabilir.
Imperial'daki matematiksel epidemiyoloji doçenti olan
Nimalan Arinaminpathy, “TB aslında uygun fiyatlı ilaçlarla tedavi edilebilir.
Bu nedenle, son onlarca yıl süren birçok kontrol çabası, vakaları mümkün olan
en kısa sürede teşhis etmeye odaklanmıştır. Karantina ve koronavirüse karşı
diğer önlemler tüberkülozu yönetmeyi etkiliyor. Yapılan modellemelerde bu yüksek
TB yükünün Covid-19 öncesi seviyelerine inmesi birkaç yıl alıyor. ”diyor.
USAID'deki TB bölümünün başkanı Cheri Vincent, TB'nin bir
kişinin Covid-19 ile hastalanmasını nasıl daha fazla riske soktuğunu inceleyen
bazı çalışmaların olduğunu söyledi. Stop TB Partnership genel müdür yardımcısı
Suvunand Sahu, “TB'nin akciğerlerde hasar oluşturduğunu biliyoruz, bu nedenle
akciğer kapasiteniz sınırlı olduğunda Covid'in olumsuz sonuçlarının doğal
olarak daha yüksek olması bekleniyor” dedi.
