Tüm dünyada, COVID-19 salgını, sağlık çalışanları için
hayati önem taşıyan kişisel koruma ekipmanları(KKD) sorununu beraberinde
getirdi.
KKD'de denilince akla tek kullanımlık eldivenler, önlükler,
cerrahi maskeler, solunum maskeleri ve gözlük veya yüz kalkanı şeklinde yüz
koruyucuları geliyor. Kullanılan KKD türü, gerçekleştirilen göreve ve ortama
bağlıdır. Örneğin, COVID-19 koğuşundaki hemşirelerin tek kullanımlık eldiven,
önlük, solunum maskesi ve yüz koruması kullanmaları önerilirken, toplum temelli
bakıcılara eldiven, önlük ve maske takmaları önerilir.
Hastane sınıfı KKD’ler enfeksiyon veya hastalık yayma
riskinden kaçınmak için sadece bir kez kullanabilir. Bir görev, örneğin bir
koğuş turu tamamlandıktan sonra, tüm tek kullanımlık KKD'ler standart
enfeksiyon kontrol önlemleri kullanılarak atılır. İngiltere'de, Ulusal Sağlık Servisi
atıkları "bulaşıcı" (vücut sıvılarıyla kontamine),
"saldırgan" (kontamine ancak bulaşıcı olmayan) veya
"belediye" (evsel atıklara benzer) olarak etiketlemektedir.
Kullanılan KKD genellikle bulaşıcı veya saldırgan olarak etiketlenir, bu da
hastalığın daha geniş nüfusa bulaşmasını önlemek için bertaraf ihtiyacı
anlamına gelir.
Bunu yapmanın en etkili yolu onu yakmaktır(yüksek
sıcaklıklar virüsleri yok eder). Bu yüzden İngiltere'de bulaşıcı olarak
etiketlenmiş atıklar tehlikeli yakma tesislerine gönderilmektedir. Diğer
kullanılmış KKD tipleri tehlikeli olmayan tesislerde düzenli olarak yakılabilir
veya geri dönüştürülebilir. Yakma, virüsleri yok etmenin yanı sıra, genel
olarak kalan atık miktarını da azaltabilir. Atık yakma tesislerinden belediye
enerjisi tarafından üretilen ısı, yerel binaları ısıtmak veya elektrik üretmek
için bir enerji kaynağı olarak da kullanılabilir. 2018 yılında, belediye
tesislerinde yakılan atıklar İngiltere enerjisinin neredeyse% 2'sine katkıda
bulundu.
Atıkları yönetmek için yakmanın kullanılması tartışmalıdır.
Geçmişte yakmanın işlem sırasında istenmeyen gazları serbest bırakma konusunda
kötü bir ünü vardı. Ancak modern atık tesislerinde, iklim değişikliğine katkıda
bulunan sera gazları ve insan sağlığına zarar verebilecek toksik gazlar, gaz
temizleme teknolojileri kullanılarak giderilmektedir.
Tesislerin kurulması ve işletilmesinin maliyeti ve
karmaşıklığı nedeniyle, atık yönetimi seçeneği olarak yakma, tesisin uzun ömrü
nedeniyle daha az verimli bir teknolojiye bağımlı kaldığımız teknolojik
kısıtlılık riski altındadır. Ancak bulaşıcı klinik atıklar için, şu anda
elimizde olan en iyi seçenek yakmadır. Bir pandemi sırasında atık KKD'lerin
bertaraf edilmesine yönelik talebin artmasını bekleyebiliriz, bu nedenle mevcut
tesislerin başa çıkabilmesini sağlamak hayati önem taşımaktadır.
Birleşik Krallık'ta, tehlikeli yakma fırınlarından sorumlu
olanlar, şu anda bununla başa çıkmak için yeterli imkân olduğunu söylüyor. Bununla
birlikte, bir yedek plan olarak, Çevre Ajansı, COVID-19 ile enfekte olmuş
atığın atık yakma fırınlarından yakılmasına izin veren kuralları gevşetti.
İngiltere bulaşıcı atıklarla ilgili kuralları rahatlatmış
olsa da, diğer ülkeler artan klinik atık konusuna farklı şekilde davranıyor.
İtalya, KKD'ler için ekstra güvenli prosedürler getirmiş. Atıklar birden fazla
kapta mühürlenir, hastanedeki diğerlerinden uzakta depolanır ve özel koridorlar
ve asansörler aracılığıyla taşınır. Çin'de, fazlalıkla başa çıkmak için yeni
bir tıbbi atık tesisi ve 46 mobil arıtma tesisi inşa edildi.
Bununla birlikte, bazı ülkeler için, kayıt dışı sektöre
dayanan mevcut sistemler COVID-19 atık sorununu zorlaştırabilir. Örneğin
Hindistan, klinik ve genel atıkların ve yasadışı dampingin karıştırılması da
dâhil olmak üzere birçok hükümet kuralının ihlaliyle birlikte klinik atıkların
bertaraf edilmesi konusunda zayıf bir sicile sahip. Aslında, pandeminin
başlangıcından bu yana, Yeni Delhi'nin açık alanlarına büyük miktarda
kullanılmış KKD ve potansiyel satış için kayıt dışı sektördeki işçiler tarafından
depolanan önemli miktarlar bulunmuştur.
Tek kullanımlık, kullanımlar arasında temizlenen tekrar
kullanılabilir KKD'lerin değiştirilmesi atık miktarını azaltacaktır. Bununla
birlikte, kimyasal temizlik kullanımının başka çevresel etkileri olabilir. Enfeksiyon
riskini azaltmak için, atıkları sterilize eden teknoloji ve bulaşıcı atıkların
genel atıklarla karışmasını azaltan ayırma teknikleri de uygulanabilir.
