Stanford Üniversitesi’nden psikolog Laura Carstensen, artan yaşam süresinin toplumun her alanında köklü değişikliklere yol açacağını belirtiyor. 100 yıla yaklaşan ömürlerin artık daha sık görülmesiyle birlikte, eğitimden işe, evlilikten emekliliğe kadar hayatın tüm dönemlerinin yeniden düşünülmesi gerektiğini vurguluyor.
Carstensen’in yaşlanmaya ilgisi, genç yaşta geçirdiği bir trafik kazası sonrası hastanede yaşlı hastalarla aynı ortamı paylaşmasıyla başladı. Bu deneyim, yaşlılara yönelik tıbbi yaklaşımın farklılığını görmesine ve yaşlanmanın biyolojik olduğu kadar sosyal bir süreç olduğunu sorgulamasını sağladı.
Yaptığı araştırmalar, yaşlı insanların gençlere kıyasla daha dengeli ve güçlü bir duygusal yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Orta yaş ve sonrasında olumsuz duygular azalırken, olumlu deneyimlere odaklanma eğilimi artıyor. Carstensen’e göre bu, insanların yaşam süresini nasıl algıladıklarıyla, yani “gelecek zaman ufku” kavramıyla doğrudan bağlantılı.
Gençlik döneminde insanlar öğrenme ve keşfetmeye odaklandıkları için daha fazla belirsizlik ve duygusal zorluk yaşıyor. Yaş ilerledikçe ise zamanın sınırlılığı daha çok hissediliyor, bu da bireyleri olumlu olana yöneltiyor. Araştırmalar, yaşlıların daha bağışlayıcı, daha az öfkeli ve topluma daha fazla katkı sunan bireyler olduğunu ortaya koyuyor.
Carstensen, uzun yaşam süresinin insanlık tarihinde yeni bir olgu olduğuna dikkat çekiyor. Ortalama yaşam beklentisinin birkaç yüzyıl önce sadece 20 yıl civarında olduğunu hatırlatarak, bugün ulaşılan 100 yıllık ömürlerin toplumsal yapıya uyum sağlamak için yeni düzenlemeler gerektirdiğini söylüyor.
Bu doğrultuda, 2007’de Stanford’da kurulan Uzun Ömür Merkezi, eğitim, sağlık, iş yaşamı, finansal güvence ve toplumsal ilişkiler gibi alanlarda yeni bir “Yaşam Haritası” oluşturmayı hedefliyor. Carstensen’e göre asıl amaç, uzun yaşamı bir yük değil, daha mutlu, dengeli ve üretken bir fırsat haline getirmek.
