Kansere karşı mücadelede devrim niteliğinde bir adım sayılabilecek yeni bir kan testi, 50’den fazla kanser türünü erken evrede tespit edebiliyor. Kuzey Amerika’da yapılan geniş kapsamlı bir araştırma, testin özellikle tarama programı bulunmayan kanser türlerini belirlemede etkili olduğunu ortaya koydu. Bulgular, erken teşhisin tedavi şansını ve hayatta kalma oranlarını önemli ölçüde artırabileceğini gösteriyor.
Amerikan ilaç şirketi Grail tarafından geliştirilen Galleri testi, kan dolaşımında tümörden koparak dolaşan DNA parçacıklarını tespit ediyor. ABD ve Kanada’da 25.000 yetişkin üzerinde bir yıl süren çalışmada, katılımcıların yaklaşık %1’inde pozitif sonuç alındı ve bu grubun %62’sinde kanser teşhisi doğrulandı. Araştırmayı yöneten Dr. Nima Nabavizadeh, testin “kanser taramasına bakış açısını kökten değiştirebileceğini” belirtti.
Test, kanser taşımayan bireyleri doğru şekilde dışlama oranında da yüksek başarı gösterdi — negatif sonuç alanların %99’undan fazlasında gerçekten kanser bulunmadı. Ayrıca testin meme, akciğer, bağırsak ve rahim ağzı taramalarıyla birleştirildiğinde, toplam tespit edilen kanser sayısının yedi kat arttığı bildirildi.
En dikkat çekici bulgulardan biri, testin tespit ettiği vakaların %75’inin normalde rutin tarama programı bulunmayan kanser türleri olmasıydı. Yumurtalık, karaciğer, mide, mesane ve pankreas kanseri gibi ölüm oranı yüksek hastalıkların erken tanısında testin etkili olabileceği vurgulandı. Ayrıca test, tümörün vücuttaki kaynağını da 10 vakadan 9’unda doğru belirledi.
Uzmanlar bu sonuçların heyecan verici olduğunu ancak temkinli olunması gerektiğini söylüyor. Londra Kanser Araştırma Enstitüsü’nden Prof. Clare Turnbull, testin ölüm oranlarını gerçekten düşürüp düşürmediğini görmek için uzun vadeli, rastgele kontrollü çalışmaların şart olduğunu belirtti. Verilerin ayrıntıları henüz hakemli bir dergide yayımlanmadı; bulgular, Berlin’deki Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği Kongresi’nde sunulacak.
İngiltere’de devam eden ve 140.000 NHS hastasını kapsayan üç yıllık çalışma, gelecek yıl tamamlandığında testin geleceği için belirleyici olacak. Eğer başarılı olursa, test bir milyon kişiye daha uygulanacak. Grail yöneticisi Sir Harpal Kumar, “Kanseri genellikle çok geç fark ediyoruz; amacımız bunu erken evreye taşımak,” derken, Cancer Research UK’ten Naser Turabi ise “aşırı tanı” riskine dikkat çekerek, testin NHS tarafından onaylanmadan önce daha fazla kanıta ihtiyaç olduğunu vurguladı.
