Düşük kalorili ve "doğal" olduğu gerekçesiyle diyet içeceklerden şekerleme ürünlerine kadar pek çok gıdada kullanılan eritritol, bilim dünyasından gelen son uyarıyla mercek altına alındı. Cleveland Clinic tarafından yürütülen yeni bir çalışma, bu yapay tatlandırıcının kandaki seviyesi yüksek olan bireylerde kalp krizi ve felç riskinin iki katına çıktığını ortaya koydu. Araştırmacılar, eritritolün sadece bir tatlandırıcı değil, damar sağlığını doğrudan bozan biyokimyasal bir tetikleyici olabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, eritritolün kan pıhtılaşması üzerindeki doğrudan etkisidir. Laboratuvar ortamında yapılan testler, bu tatlandırıcının kandaki trombositlerin (kan pulcukları) aktivitesini artırarak pıhtı oluşumunu kolaylaştırdığını kanıtladı. Damar içinde oluşan bu pıhtılar; beyne gittiğinde felce, kalbe gittiğinde ise krize yol açıyor. Uzmanlar, özellikle şeker hastalığı veya kalp rahatsızlığı olan ve bu nedenle şeker yerine tatlandırıcıya yönelen kişilerin, ironik bir şekilde en büyük risk grubunu oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Eritritol, vücudun normalde çok düşük miktarlarda ürettiği bir madde olsa da, endüstriyel olarak tüketilen miktarlar vücudun tolere edebileceği sınırların çok üzerine çıkıyor. Çalışma kapsamında eritritol içeren içecekler tüketen gönüllülerin kan seviyeleri incelendiğinde, tatlandırıcı miktarının binlerce kat arttığı ve bu yüksek seviyelerin günlerce kanda kaldığı saptandı. Bu durum, damar duvarlarının uzun süreli bir pıhtılaşma baskısı altında kalmasına ve beyin hasarı riskinin kronikleşmesine neden oluyor.
Bilim insanları, bu keşfin gıda endüstrisindeki denetim mekanizmalarını yeniden sorgulatması gerektiğini savunuyor. "Genellikle güvenli" (GRAS) kategorisinde yer alan eritritol gibi tatlandırıcıların, uzun vadeli klinik etkilerinin yeterince incelenmediği vurgulanıyor. Araştırma ekibi, yapay tatlandırıcıların metabolik faydadan çok damar sistemine zarar verme potansiyeli taşıdığını, bu nedenle "şekersiz" ibareli ürünlerin tüketiminde son derece temkinli olunması gerektiğini belirtiyor.
